لایحه فضای مجازی و وعدههای فراموششده:
سر مردم منت نگذارید !
سرمقاله
روز گذشته، سرکار خانم فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کردند که رئیسجمهور دستور اکید دادهاند درباره لایحه فضای مجازی نظر مردم و متخصصان شنیده شود. این اظهارنظر، در نگاه نخست، شاید گامی مثبت به نظر برسد، اما با نگاهی دقیقتر، پرسشهای جدیای در ذهن هر شهروند آگاه و دغدغهمندی شکل میگیرد: چرا این گوش شنوا پیش از تدوین و ارسال لایحه به مجلس فعال نبود؟ چرا دولت محترم، که با شعار شفافیت و احترام به خواست مردم بر مسند قدرت نشسته، حالا و پس از موجی از انتقادات، به یاد شنیدن صدای مردم افتاده است؟
لایحه فضای مجازی، که از همان ابتدا با انتقادات گستردهای از سوی کاربران، متخصصان و حتی برخی نمایندگان مجلس مواجه شد، نهتنها با وعدههای انتخاباتی جناب آقای پزشکیان، رئیسجمهور محترم، همخوانی ندارد، بلکه به نظر میرسد در مسیری خلاف خواست عمومی حرکت میکند. مگر نه اینکه آقای پزشکیان در ایام انتخابات، خود از منتقدان سرسخت چنین رویکردهایی بودند؟ چگونه است که دولتی برخاسته از آرای مردمی، لایحهای را به مجلس ارسال میکند که پیشتر مورد انتقاد خود رئیسجمهور بوده است؟ این تناقض، نهتنها اعتماد عمومی را خدشهدار میکند، بلکه این شائبه را به وجود میآورد که دولت در پی تحقق وعدههای انتخاباتی خود نیست و در عوض، با طرح چنین لوایحی، خشم و ناامیدی مردم را دامن میزند.
خانم مهاجرانی، سخنگوی محترم دولت! مردم ایران زودباور نیستند. آنها بهخوبی میدانند که شنیدن نظر مردم و متخصصان باید پیش از تدوین و ارسال چنین لوایح حساسی به مجلس انجام شود، نه پس از تصویب آن در صحن پارلمان. اعلام دستور رئیسجمهور برای شنیدن نظرات، در حالی که لایحه پیشتر به مجلس ارسال شده، نهتنها نشانهای از مسئولیتپذیری نیست، بلکه به نظر میرسد تلاشی است برای توجیه اقدامی که از ابتدا با بیتوجهی به خواست عمومی شکل گرفته است. این رویکرد، بیش از آنکه نشاندهنده احترام به مردم باشد، بهنوعی منت گذاشتن بر سر شهروندان تلقی میشود؛ گویی دولت با اکراه و از سر اجبار به یاد مردم افتاده است.
مردم ایران، که در سالهای اخیر با مشکلات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی بسیاری دستوپنجه نرم کردهاند، انتظار دارند دولتی که با وعده تغییر و بهبود روی کار آمده، به جای افزودن بر بار مشکلات، در پی حل آنها باشد. لایحه فضای مجازی، که بسیاری آن را تهدیدی برای آزادی بیان و دسترسی آزاد به اطلاعات میدانند، نهتنها کمکی به حل مشکلات کشور نمیکند، بلکه با ایجاد محدودیتهای بیشتر، میتواند به نارضایتی عمومی دامن بزند. در چنین شرایطی، انتظار میرفت دولت محترم، بهجای پافشاری بر این لایحه و سپس اعلام شنیدن نظرات مردم، با شجاعت از مردم عذرخواهی کرده و لایحه را پس بگیرد.
شبکههای اجتماعی، بهویژه پلتفرم ایکس، که امروز بهعنوان یکی از اصلیترین ابزارهای ارتباطی مردم و مسئولین عمل میکند، پر است از واکنشهای انتقادی کاربران به این لایحه. از نظرسنجیهای غیررسمی گرفته تا تحلیلهای متخصصان فناوری اطلاعات، همگی نشاندهنده یک واقعیت روشن است: مردم و نخبگان، این لایحه را مغایر با منافع ملی و حقوق شهروندی میدانند. کافی است نگاهی به پستهای منتشرشده در ایکس بیندازیم تا ببینیم چگونه کاربران از طیفهای مختلف، از فعالان مدنی گرفته تا کارشناسان فناوری، نسبت به تبعات این لایحه هشدار دادهاند. این حجم از انتقادات، خود گواهی است بر اینکه دولت پیش از ارسال لایحه، حتی به اندازه یک جستوجوی ساده در فضای مجازی، به نظرات عمومی توجه نکرده است.
خانم مهاجرانی، دولت محترم! مردم ایران شایسته احترام و صداقتاند. اگر قرار است صدای مردم شنیده شود، این شنیدن باید در مرحله تدوین سیاستها و پیش از تصمیمگیریهای کلان باشد، نه زمانی که لایحهای جنجالی به مجلس ارسال شده و موجی از اعتراضات را به دنبال داشته است. به جای منت گذاشتن بر سر مردم، بهتر است دولت با بازنگری در رویکرد خود، لایحهای را که با انتقادات گسترده مواجه شده، پس بگیرد و با مشورت واقعی با مردم و متخصصان، سیاستهایی را تدوین کند که نهتنها به آزادیهای مدنی لطمه نزند، بلکه در جهت حل مشکلات واقعی کشور باشد.